آمار

  در عصر ما بیش از هر عصری اعداد محرک و راهنمای انسان­ها می­باشند. اغلب با شنیدن یا دیدن عددی که به­نحوی با ما ارتباط دارد اندیشه می­کنیم، احساساتی می­شویم، تغییر عقیده می­دهیم، چاره­جویی می­کنیم و سرانجام به­کار می­پردازیم.

اعداد اگر نماینده تقریبی واقعیت­ها باشند و به­خوبی تجزیه­و­تحلیل گردند، به حق می­توانند ما را راهنمایی کنند. اما اگر جعلی و مخدوش باشند یا به غلط تفسیر گردند، ممکن است ما را گمراه نمایند.

هرگاه بخواهیم درباره موضوعی به­طریق علمی از اعداد یاری بگیریم باید گام­های زیر پیموده شوند.

الف) کسب اطلاعات لازم وابسته به موضوع از راه پرسش­نامه یا طرح­آزمایش

ب) اندازه­گیری اطلاعات جمع­آوری شده به­وسیله مقیاس­های مناسب و بیان آنها به­صورت اعدادی به­نام داده­ها.

ج) تنظیم و تجزیه و تحلیل داده ها طبق اصول و ضوابطی مقبول.

دو گام اول با وجود اصول و روش­های عمومی، بستگی تام به رشته و هدف پژوهش­گر دارند. گام سوم به مبحث آمارواحتمال می­پردازد.

داده­ها یعنی اطلاعاتی که به زبان اعداد ترجمه شده­اند، اغلب دستخوش عوامل شانس می­باشند و در صورتی می­توانند روشنگر واقعیت­ها گردند که :

1. طبق قواعدی تهیه و تنظیم گردند.

2. قوانین شانسی که بر آنها حاکم می­باشند، مشخص شوند.

3. طبق اصولی با اطمینان کافی تجزیه­و­­تحلیل شوند.

در واقع مراحل یاد شده موضوع آمارواحتمال می­باشند.

آمار و احتمال مقدماتی/دکتر جواد بهبودیان/مشهد: دانشگاه امام رضا^(ع) 1377